Chociaż występujące chrapanie u dziecka nie zawsze musi mieć podłoże chorobowe, regularne chrapanie występowanie przy jednoczesnym braku kataru, jest dolegliwością, którą warto obserwować. To istotne, gdyż przewlekłe chrapanie może prowadzić do problemów z koncentracją. Warto jednak pamiętać, że w tym kontekście ważne jest nie tylko chrapanie, ale także to w jaki sposób dziecko oddycha podczas snu.

 

Dobrze jest wówczas przypomnieć sobie, kiedy pojawi się jego pierwsze oznaki, gdyż powodem jego występowania może być przebyta infekcja. W takiej sytuacji warto przypatrzeć się temu, w jaki sposób dziecko oddycha w ciągu dnia. Ważnym czynnikiem jest także zwrócenie uwagi na to czy oddycha przez usta także wtedy, gdy nie jest przeziębione?

 

Na co zwrócić uwagę, gdy dziecko chrapie, ale nie ma kataru?

Obserwacja problemów z chrapaniem bez występowania kataru u dziecka powinna obejmować nie tylko sam dźwięk; równie ważne jest przypatrywanie się temu, jak przebiega noc i występuje niespokojny sen. Istotne jest to czy występują częste wybudzenia i czy dziecko często się wierci zmieniając pozycję. Niezbędne jest także przypatrzenie się występującym przerwom w oddychaniu i gwałtownemu łapaniu powierza. 

 

Znamienne może być także kondycja organizmu dziecka po przebudzeniu. Połączone z chrapaniem nadmiernie występująca senność oraz uczucie rozdrażnienia może stanowić przyczynek do pogłębionej diagnostyki laryngologicznej. Co więcej, dzieci z chrapaniem są bardziej podatne na infekcje, a nieleczone chrapanie może powodować drażliwość i nadpobudliwość. Tymczasem chrapanie dotyczy do 8% dzieci w wieku przedszkolnym.

 

Przygotowując się do wizyty warto więc zanotować od kiedy dziecko chrapie, przez ile nocy w tygodniu, czy oddycha przez usta, jak śpi i jak funkcjonuje w dzień. Pozwoli to szybciej i dokładniej postawić lekarzowi dokładną diagnozę.

 

Chrapanie przy anginie u dziecka

Przerost migdałków jest najczęstszą przyczyną chrapania u dzieci, jedną z innych głównych główną przyczyn chrapania u dziecka przy anginie jest występujący obrzęk. Dolegliwość ta skutkuje zwężeniem obszaru przez jaki przepływa powietrze w gardle.

 

Z uwagi na to, że w trakcie snu tkanki gardła rozluźniają się i drgają przy oddychaniu, słyszalne jest chrapanie. Co więcej chrapanie przy anginie u dziecka potęgować może zatkany nos bądź powiększony trzeci migdałek. 

 

Jakie mogą być przyczyny chrapania u dziecka bez infekcji dróg oddechowych?

Głośne chrapanie u dziecka, które nie ma kataru może mieć różne podłoże. W tym miejscu warto wspomnieć, że zjawisko to pojawia się w sytuacji, w której przepływające przez zwężone górne drogi oddechowe powietrze, powoduje ich drganie.

 

Trudności z przepływem powietrza spowodowane mogą być różnymi czynnikami. Najczęściej związane są z występowaniem powiększonych migdałków, niedrożnością nosa a także budową samych dróg oddechowych i wadami anatomicznymi tych rejonów. Ważne jest przy tym to, że występowania nawet głośnego chrapania nie daje podstaw do ustalenie właściwej przyczyny ani rozpoznania bezdechu sennego.

 

Przerost migdałka gardłowego i migdałków podniebiennych

Chrapanie u dziecka bez kataru może mieć także podłoże związane z przerostem migdałków. Powiększenie migdałka gardłowego spowodowane tą dolegliwością objawia się bowiem w ograniczeniu przepływu powietrza z nosa do gardła. W rezultacie prowadzi to do częstego oddychania przez usta i chrapania.

 

Dlatego formułując możliwe przyczyny chrapania dzieci podczas snu laryngolog zwraca także uwagę możliwość powiększania migdałka gardłowego, znanego także jako trzeci migdał. Usytuowany jest on w nosogardle, za jamą nosową. W związku z tym ocena jego stanu nie jest możliwa w trakcie zwykłego zaglądania do otwartej buzi. Tymczasem jego przerost powodować może trudności z oddychaniem przez nos, sprzyjaniu oddychaniu przez usta i powstaniu chrapania u dziecka.

 

Przepływ powietrza a co za tym idzie chrapanie u małego dziecka mogą powodować powiększone migdałki podniebienne, widoczne po obu stronach gardła. Niemniej trzeba mieć na uwadze, że ich przerost nie jest sygnałem świadczącym występującej infekcję. W pełne krasie uwidacznia to sytuacja, w której chrapanie może występuje bez kataru, gorączki i bólu gardła.

 

Laryngolog ocenia drożność dróg oddechowych podczas badania fizykalnego. W takiej sytuacji laryngolog przygląda się wielkości migdałków i temu czy nie powodują blokowania dróg oddechowych. Następnie zestawia wynik badania z informacjami o oddychaniu przez nos, chrapaniu i przebiegu snu. 

 

Niedrożność nosa, alergia i inne przeszkody w oddychaniu wpływające na chrapanie i dziecka

Skądinąd chrapanie u dziecka i brak kataru a więc widocznej wydzieliny z nosa wcale nie stanowi dowodu na to, że jest on drożny. Okazuje się bowiem, że obrzęk błony śluzowej może ograniczać także przepływ powietrza bez występowania zauważalnego kataru. Specjalista laryngolog diagnozując pacjenta bierz pod uwagę także inne elementy, w tym zmiany anatomiczne, w tym skrzywiona przegroda nosowa a także budowa podniebienia i żuchwy.

 

Ważnym aspektem jest więc więc to, że ustalenie prawdziwych przyczyn chrapania u dziecka wymaga wywiadu i badania. Przeprowadzając diagnostykę laryngolog jest w stanie rzetelnie ocenić drożność nosa, nosogardła i gardło i na podstawie ich stanu podjąć decyzję czy konieczne są dalsze badaniam gdyż również alergie mogą powodować przewlekły obrzęk błony śluzowej nosa bez kataru.

 

Chrapanie, alergiczny nieżyt nosa i trzeci migdał - co sprawdza laryngolog?

Leczenie chrapania przez nos u dziecka wymaga także przeprowadzenia diagnostyki ukierunkowanej na alergiczny nieżyt nosa. Sytuacja ta występuje gdy zatkanie nosa jest z reguły bardziej odczuwalne niż wodnisty, przewlekły katar. Lekarz podczas wywiad zwraca uwagę na występowanie kichania, świąd nosa i łzawienie oczu. Podejmuje także kwestię występowania w otoczeniu pacjenta alergenów a następnie leczenie alergii.

 

W trakcie analizy specjalista bierze pod uwagę chrapanie u dziecka nie zaszło po infekcji. Podczas wywiadu laryngolog pyta o komfort oddychania dziecka zarówno w czasie snu, jak i w ciągu dnia. Istotne jest, czy chrapaniu towarzyszy utrzymująca się niedrożność nosa.

 

Ważną częścią wywiadu obejmującego dolegliwości dotyczące chrapania u dziecka bez kataru są również pogorszenie słuchu, nawracające bóle uszu, przebyte zapalenia uszu oraz zmiany w sposobie mówienia. Jeśli chodzi o kwestie związane ze stanem migdałka gardłowego znajdującego się w sąsiedztwie ujść trąbek słuchowych, jego powiększenie może zaburzać ich funkcjonowanie i sprzyjać gromadzeniu się płynu za błoną bębenkową. Z tego względu należy zwrócić uwagę, czy dziecko częściej prosi o powtórzenie wypowiedzi, głośniej mówi lub zwiększa głośność telewizora. Takie zachowania mogą wskazywać na pogorszenie słuchu i warto zgłosić je podczas wizyty.

 

Chrapanie u dziecka po usunięciu trzeciego migdałka jest naturalnym zjawiskiem. Ma to związek z obrzęku tkanek gardła i nosogardzieli będącego efektem interwencji chirurgicznej.

 

Jak wygląda diagnostyka chrapania u dziecka?

Diagnostyka chrapania przez nos u dziecka rozpoczyna się rozmową z rodzicem. W jej trakcie laryngolog pozyskuje informacje dotyczące tego, od kiedy dziecko chrapie, jak często występują dolegliwości i czy towarzyszą im wybudzenia, przerwy w oddychaniu bądź łapanie powietrza. Zwraca również uwagę na oddychaniu przez usta w ciągu dnia, przebyte w przeszłości infekcje i występujące alergie. Dobrze jest wówczas także wskazać stosowane leków i efekty jakie dały środki farmakologiczne.

 

Następnie lekarz przeprowadza badanie laryngologiczne nosa, jamy ustnej, gardła i migdałków podniebiennych. W jego trakcie ocenia drożność nosa, stan błony śluzowej i przestrzeń w gardle. Wynik przeprowadzonego badania zestawia z opisem snu dziecka, gdyż sam wygląd gardła nie stanowi podstawy do przedstawienia rzetelnej oceny oddychania w nocy.

 

Chrapanie i bezdech senny u dziecka

W przypadku konieczności dokładniejszej oceny jam nosa i nosogardła laryngolog może zalecić badanie endoskopowe. Pozwala ono obejrzeć między innymi migdałek gardłowy, który nie jest widoczny podczas standardowego badania gardła przez usta. W tym celu wykorzystuje się cienki endoskop wyposażony w kamerę, umożliwiający ocenę struktur mogących utrudniać swobodny przepływ powietrza. Sposób przeprowadzenia badania dostosowuje się do wieku małego pacjenta oraz jego możliwości współpracy z lekarzem. Należy przy tym pamiętać, że choć endoskopia pomaga wskazać miejsce zwężenia dróg oddechowych, jej wynik nie wystarcza do potwierdzenia ani wykluczenia bezdechu sennego.

 

Dalsza diagnostyka w kwestii chrapania i bezdechu u dziecka może uzależniona jest od wykrytych poważniejszych problemów zdrowotnych. I tak podejrzenie zaburzeń oddychania podczas snu stanowi powód do skierowania dziecka na całonocne badanie rejestrujące m.in. przepływ powietrza, wysiłek oddechowy, natlenienie krwi i przebieg snu. Dzięki niemu możliwe jest rozpoznanie bezdechu sennego i określenie jego nasilenia. Z kolei symptomy alergii są przyczynkiem do przeprowadzania konsultacji alergologicznej.

 

FAQ

Dlaczego dziecko chrapie, mimo że nie ma kataru?

Chrapanie u dziecka bez kataru może wynikać z przerostu migdałka gardłowego, czyli trzeciego migdałka, powiększenia migdałków podniebiennych lub niedrożności nosa. Znaczenie mogą mieć również alergia i budowa dróg oddechowych. Chrapanie powstaje, gdy powietrze przepływa przez zwężone drogi oddechowe i wprawia tkanki w drgania. Sam dźwięk nie pozwala ustalić przyczyny.

Czy brak kataru oznacza, że dziecko ma drożny nos?

Brak kataru nie wyklucza niedrożności nosa. Przepływ powietrza może być ograniczony przez obrzęk błony śluzowej, powiększony trzeci migdałek lub zmiany anatomiczne, nawet gdy nie widać wydzieliny. Warto zwrócić uwagę, czy dziecko oddycha przez usta także w dzień i poza okresami przeziębienia. Taką obserwację należy przekazać laryngologowi.

Czy chrapanie u dziecka oznacza bezdech senny?

Chrapanie u dziecka nie jest równoznaczne z bezdechem sennym. Podejrzenie zaburzeń oddychania podczas snu zwiększają przerwy w oddychaniu, gwałtowne łapanie powietrza i częste wybudzenia. Sama głośność chrapania nie pozwala potwierdzić ani wykluczyć bezdechu. W razie podejrzenia lekarz może zalecić badanie snu.

Kiedy z chrapiącym dzieckiem należy udać się do laryngologa?

Konsultacja laryngologiczna jest wskazana, gdy dziecko regularnie chrapie poza infekcjami, oddycha przez usta lub śpi niespokojnie. Dodatkowym powodem są trudności z koncentracją, nadmierna senność, drażliwość lub nadpobudliwość w dzień. Obserwowane przerwy w oddychaniu i łapanie powietrza wymagają szybkiej konsultacji lekarskiej. W przypadku nasilonych trudności z oddychaniem lub sinienia należy natychmiast wezwać pomoc pod numerem 112.

Jakie badania wykonuje się u dziecka, które chrapie bez kataru?

Diagnostyka obejmuje wywiad z rodzicem oraz badanie nosa, jamy ustnej, gardła i migdałków. Jeśli potrzebna jest dokładniejsza ocena nosogardła i trzeciego migdałka, laryngolog może wykonać endoskopię. Przy podejrzeniu bezdechu sennego może zalecić całonocne badanie snu, najczęściej polisomnografię. Endoskopia ocenia budowę i drożność badanych okolic, ale sama nie rozpoznaje bezdechu.

Jak przygotować się do wizyty u laryngologa z powodu chrapania dziecka?

Przed wizytą warto zanotować, od kiedy dziecko chrapie i przez ile nocy w tygodniu występuje ten objaw. Należy także opisać oddychanie przez usta, wybudzenia, przerwy w oddychaniu oraz samopoczucie i zachowanie w dzień. Lekarzowi warto przekazać informacje o alergiach, przebytych infekcjach, problemach ze słuchem oraz stosowanych lekach i ich efektach.